terug naar werken Henri Bruning
vorige bladzijde



Henri Bruning

wen” (ik onderstreep) schreef: ,,Democratie betekent (. . . .), dat iemand er principieel niet aan mag twijfelen, dat de ander precies zo eerlijk zijn overtuiging toegedaan is als hij zelf”. Uit deze ervaring nam de nieuwe politieke wil, het besluit van zovelen, niet meer naar de voor-oorlogse democratie terug te keren, en aan de diepe verbondenheid van allen gestalte te geven in een gemeenschappelijke politieke partij, zijn oorsprong. Veel van wat men in die eerste jaren na de oorlog heeft gewild, is geen werkelijkheid geworden, veel geestdrift van toen is weer verdwenen en weggeëbd, doch nog altijd kan men zeggen, dat alles wat thans nog aan waarachtige bezieling en constructieve initiatieven wordt opgebracht, niet zijn oorsprong vindt in de wil de oude democratie te herstellen, doch in hetgeen tijdens de oorlog als een geheel nieuwe realiteit ontdekt werd.
    Ik heb mijn gewijzigde houding ten aanzien van de dictatuur verklaard. Onmiddellijk verband hiermede (of óok hiermede verband) houdt mijn gewijzigde houding ten aanzien van het communisme. Want afgezien hiervan dat het voor mij een zeer veel dieper, zinvoller, verantwoorder rechtswil vertegenwoordigt dan ik voorheen begreep, meen ik ook dat het niet ons recht is deze stem, dit contra (deze ,,oppositie”) - ook niet op grond van hetgeen men er terecht in kan afwijzen - gewelddadig, denigrerend of hoe dan ook het zwijgen op te leggen.
    Toch was het niet dit alles dat mij politiek zo geheel anders zou oriënteren. Dieper beslissend is iets van geheel andere orde geworden. Ik moet hiervoor even teruggrijpen. De strijd van het Verdinaso verkeerde nog, gelijk gezegd, in het voorbereidende stadium van kadervorming etc. Daardoor kwam men, binnen het Verdinaso, slechts van zeer ver in aanraking met de politieke machtsstrijd, en daarmee slechts van zeer ver met het wezen, de demonische realiteit van het politiek gevecht. Dit deel van het probleem bestond slechts theoretisch, niet als ervaring. Met die realiteit werd ik voor het eerst geconfronteerd tijdens de oorlog, een confrontatie welke zich ook daarna, van dag tot dag a.h.w., zou voortzetten. - Aanvankelijk verstaat men de daden van die machtsstrijd niet als zodanig; men ziet slechts oorlogsnoodzaak, en zeer,


440

volgende bladzijde

aangemaakt: 17-08-2008 Copyright © 2010 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 05-03-2010