Terug naar bronnen over zijn leven
vorige bladzijde



     Je zult na dit relaas misschien zeggen: "Duitsland is de oorlog begónnen" (gedwongen? niet-gedwongen?) "en je fout is, dat je de zijde van de invaller hebt gekozen." - Maar bedenk dan, dat de duitse invasie een gegeven féit was; en dat wij, als Dinaso's, genoodzaakt waren te overwegen hóe in die gegeven omstandigheden het beste te handelen (pag. 9-10 van dit schrijven).
Ik heb wat ik gedaan heb niet gedaan om er materieel beter van te worden (zoals sommigen wel beweerd hebben), want het tegendeel is eerder het geval geweest. Terwijl ik bij wijze van spreken alles naar me toe had kunnen halen wat ik wilde, heb ik vrijwel niets anders gedaan dan dat soort kansen te verspelen door mijn houding die én de duitsers én de NSB onwelgevallig was.

     Tot slot nog dit: ik heb in deze brief nogal onwelwillend over de NSB gesproken: over de leiding (of leiders) van die beweging, en over die beweging als een ongerichte massa-beweging. Pas in het kamp heb ik die "massa" ontmoet, en toen om te ontdekken dat die massa in hoofdzaak uit brave, ietwat naieve, ongecompliceerde, weinig gevormde idealisten bestond, mensen die alleen maar blijmoedige illusies hadden gekend en gekoesterd, zo van 't soort van "als de NSB aan de macht komt, is alles in orde!" Nette, fatsoenlijke, van nature optimistische burgers (bourgois) zou je ze kunnen noemen. Maar idealisten (zij het op die manier). Dat was niet alleen mijn verwondering, maar ook de verwondering (of ontgoocheling) van hen die dit "schuim van de maatschappij" moesten bewaken (kampbewakers). Een van die bewakers (eveneens een braaf burger) vertaalde zijn verwondering (of teleurstelling) aldus tegenover mij: "Ik begrijp het niet: ik dacht met het schuim van de maatschappij te doen te krijgen, maar het zijn allemaal, op een paar uitzonderingen na, 'keurige heren', ik begrijp dat niet." Ik dacht, maar zei het niet: ja, die keurige 'heren', die keurige bourgois, zijn de zwakheid van de hele NSB geweest. - Maar ik was toch content die Umwertung (van schuim tot keurige heren) gehoord te hebben.

Dat was het dan in hoofdzaak,
Met hartelijke groeten,
je
Vader













12
























volgende bladzijde

laatste aanpassing: 16-08-2008 Copyright © 2010 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
aangemaakt: 16-08-2008