overzicht werken
vorige bladzijde



Met de verantwoordelijkheid voor dien plicht is men, tusschen de menschen, vanzelfsprekend a l l e e n (met God) : tot de f e i t e n den verder-ziende achterhaald hebben, of gáán achterhalen.

III

Toch gelooft men met dezen « plicht » de mogelijkheid van anarchie nog niet weerlegd. « I e d  e  r e e n » kan het zich immers tot een « heiligen plicht » gaan rekenen te « spreken ». – Ten eerste vergeet men dan het « objectieve inzicht » waarvan ik sprak en dat slechts weinigen bezitten (zoodat alleen hiermede reeds die « heilige plicht » weerlegd zou zijn) en vervolgens bestaat die mogelijkheid van anarchie (t e n g e v o l g e v a n de boven verdedigde s t e l l i n g e n ) slechts in abstracto, d.w.z. alleen tusschen uw bureau-lamp, vulpen en voorhoofd : op papier.

« Iedereen » kan wel een « oordeel », een vonnis over den gezagsdrager in zijn rugzak dragen, maar « iedereen » a c c e p t e e r t en z w ij g t desondanks. Tot zoolang zijn belangen niet geschaad worden. En het « belang » van « iedereen » is nu eenmaal a l t i j d aan een bestáánde m a c h t te GEHOORZAMEN ; dat is a l t i j d... véiliger en voordééliger. En niets is ónveiliger en ónvoordeeliger dan een openlijk vonnis. « Iedereen » z w i j g t dus, zelfs onder een slecht gezag, en dus heelemaal onder een goed gezag. « Iedereen » houdt zich van dien « heiligen plicht » liefst zoo láng en zoo ver mogelijk v e r w i j d e r d. – Omdat er voor « spreken » zooveel m o e d noodig is? Néén, lieve vrienden, ach neen. Maar omdat reeds bij het v e r w e r v e n van een oordeel (ver van de menschen en hun ijdelheden) zóóveel veiligheden te loor gaan... Zóóveel veiligheden, dat het onvermijdelijk te loor gaan van die paar veiligheden tengevolge van een s p r e k e n u i t dat oordeel den sprekende nauwelijks meer kunnen deren.
Anarchie is nimmer het gevolg van een t h e o r i e, zelfs niet van een theorie die de anarchie predikt, en nog minder van een theorie die het goed recht van opstand verdedigt.


66





















volgende bladzijde
inhoudsopgave



aangemaakt: 18-09-2008 Copyright © 2009 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 17-12-2009