lijst van werken
vorige bladzijde



volgende bladzijde is opgegroeid. En nog meer moet men zich aan dit beeld gewonnen geven als men zich bezint op wat het boeddhisme ook cultureel en artistiek door de eeuwen heen in een schier onvoorstelbare abondantie is blijven voortbrengen. Hoe verschillend het denken en de vormgevingen van het boeddhistische leven zijn – en ook: hoeveel vervormingen, aberraties, re-mythologiseringen etc. zich rond het boeddhisme in de eeuwen van zijn bestaan zouden vastzetten – men behoudt steeds het doordringend besef dat heel die verscheidenheid door eenzelfde sterke, innerlijke orde-eenheid van waarheden verbonden is en daaruit is voortgekomen.
Reeds deze veelheid van wegen, methoden en oefeningen – verschillend al naar gelang men het accent plaatste (op het vrijmaken of op hetgeen vrijgemaakt moet worden en zelf reeds stilte en vrijheid is), of verschillend naar de mate van diepte waarmede het probleem van de mens en zijn opgaaf begrepen werd, – reeds deze veelheid van wegen en methoden en de extreme wilskracht welke zij veronderstellen evenals de vroomheid en wijsheid waarmee zij beoefend en verantwoord werden, bewijzen hoezeer de zelfzuivering de eeuwen door in de centra van het boeddhisme vehement en prachtig ernst is geweest. Er zijn wegen van een rigoureuze, in haar onbarmhartigheid bijna barbaarse zelfvernietiging en bovenmenselijke verzonkenheid, en wegen van mildheid en blijmoedigheid, en wegen waar het verwerpen van iedere methode methode is; en er zijn de wegen waar de velen gaan, de zwak begaafden, wien het buitensporige en extreme ontzegd is. Maar alle wegen getuigen van een grote, diepzinnige ernst en waarheid; en de schoonste ervan zijn van een, in al hun rust, adembenemende onvervaardheid en onvoorwaardelijkheid.
Maar welke weg men ook gaat en hoe onvoorwaardelijk men de eigen weg gaat, geen weg wordt geponeerd als de enig ware: elke weg wordt geëerbiedigd. De weg die goed is voor de een, is nog niet goed voor de ander. Iedere mens is een eigen staat van innerlijke rijpheid, – waarmee de weg moet corresponderen. En tezeer ook is alles in de mens onderworpen aan de wet van het worden. Doch welke weg men ook volgt, men moet hem met volstrekte ernst gaan, met de inzet van zijn gehele persoonlijkheid. Dat is volgende bladzijde


109














volgende bladzijde
inhoudsopgave



aangemaakt: 29-07-2010 Copyright © 2010 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 20-08-2010