lijst van werken
vorige bladzijde



volgende bladzijde niet slechts reden er een bevestiging in te lezen van Kösters hierboven geciteerde uitspraak betreffende ,,die in diesen Religionen wirksame ursprüngliche Selbstbezeugung Gottes”, maar ook reden in de ervaring van een innerlijke verlossing de verklaring te zien voor het feit, dat de religies van het Oosten eeuwen lang bij machte zijn gebleven een geestelijke élite in het beste van haar menszijn te voeden en haar telkens weer tot zulke – onmiskenbaar sublieme – hoogten van zedelijk en geestelijk leven op te voeren en religieuze culturen voort te brengen van zo grote vroomheid, schoonheid – en diepe verscheidenheid 1). Dit alles, dat ongetwijfeld het opperste bereiken van het menszijn en der ,,natuurlijke religies” mag worden genoemd, is niet mogelijk als het religieuze waarheidsleven niet op enigerlei wijze diep en waarachtig antwoord is op de meest wezenlijke vragen der menselijke existentie en het niet in enigerlei opzicht ,,de (onvergankelijke) lichtsporen” van een onvergankelijke goddelijke Waarheid behoedt. Het is zeer wel mogelijk, dat deze religies op een keerpunt in de geschiedenis tijdelijk het antwoord schuldig blijven op de vragen en problemen door een nieuw, revolutionerend levensbesef opgeworpen (ook het christendom kende en kent deze onmacht, met alle noodlottige gevolgen van dien), – het is allerminst vanzelfsprekend dat zij, na zulke hoogste bewijzen van abondante creativiteit en levenskracht te hebben gegeven, het vermogen zouden missen zich te hernemen, d.i. het nieuwe te absorberen en opnieuw creatief zichzelf te zijn.
Want men bedenke, dat de religies van het Oosten, lang voor het na-oorlogse ontwortelende contact van de japanse massa met de wereld van het Westen, een tien maal fundamenteler en gevaarlijker confrontatie met het Westen hebben doorstaan, en wel in figuren als Rammohan Ray, Ramakrishna, Vivekananda, Gandhi, Rabindranath Tagore, Auribindo. In deze grote leidende gestalten van India’s religieuze en culturele renaissance werd de religie van het Oosten geconfronteerd met het christendom (juister: met het evangelie) en met de wetenschap en wijsbegeerte van het Westen en daarmee onderworpen aan een kracht volgende bladzijde


1) Zie Aantekeningen p. 229: Aantekening 3.


93














volgende bladzijde
inhoudsopgave



aangemaakt: 29-07-2010 Copyright © 2010 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 11-10-2014