lijst van werken
vorige bladzijde



— Maar als wij betoogen, dat elk kunstwerk, krachtens zijn wezen, allerindividueelst is, en zulks betoogen wij nadrukkelijk en ten overstaan van alle groote kunst (of wij nu Bach nemen of Debussy, Rembrandt of Goya, Michelangelo of Vermeer, Goethe of Hadewych, Hamsun of Dostojewsky, Carossa of Griese), dan is het dwaasheid, als antwoord daarop, deze eigenschap van alle groote kunst, deze kunst-eigenschap van alle groote tijden te vereenzel­vigen met het voorkomen van die eigenschap in een be­paalde (toevallig laatste) phase en wegens dát voorkomen (i.c. van ontworteld en anarchistisch subjectivisme) het individualistisch karakter der kunst te verwerpen. En even­zeer is het een dwaasheid te meenen, dat men van het individualisme verlost is, wanneer de kunst maar weer wortelt in positieve, scheppende levenswaarden (als die van het ras, het volk). Men is daarmee evenmin verlost van het individualisme, als van alle andere eischen die de kunst stelt...

185

  Een volksch kunst begint niet eerst nú te worden. Zij bestond reeds lang: sedert eeuwen; en zij zal ook altijd blijven bestaan — zoolang er een volk is. Zij was en is overal, en zij zal overal zijn, waar in een kunstwerk de ziel van een volk zich manifesteert. Een volksche Cultuur echter, een gemeenschapsleven dat in al zijn uitingen de bevestiging en hoogste uitdrukking wil zijn van de volks­ziel, en zulks bewust nagestreefd en bevorderd als zijnde de bestemming en het hoogste bereiken van de cultuur van een volk, — een volksche cultuur echter begint eerst tháns.


91
volgende bladzijde





















volgende bladzijde



aangemaakt: 10-06-2002 Copyright © 2009 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 16-10-2009