terug naar werken Henri Bruning
vorige bladzijde



Henri Bruning

tot een laatste grootse samenvatting geraken. Zoals Hölderlin het zijn Empedocles laat zeggen:

            Denn wo ein Land ersterben soll, da wählt
            Der Geist noch einen sich zuletzt, durch den
            Sein Schwanensang, das letzte Leben tönet.


Met dit verschil dan, dat hier het noodlot niet het sterven zou blijken van een land, ook niet van een volk, maar het definitief voorbij-zijn van een tijd waarin het dietse volk als volk een souvereine grootheid, en deze souvereine grootheid een fundamenteel recht en dit recht een scheppende en bezielende waarde kan zijn: antwoord. Zijn noodlot en grootheid was dat hij die scheppende synthese van wat mogelijk was toen, moest zijn aan de vooravond van gebeurtenissen die, hoe ook, achter het tijdperk dat hij vertegenwoordigde een definitieve streep zouden trekken. Niet meer het dietse imperium, doch slechts een Europese eenheid kan datgene behoeden wat de Lage Landen aan orde en recht en culturele realiteit vertegenwoordigen en opbouwen.

Het is echter niet enkel deze zekerheid geweest (nl. dat Van Severens staatkundige conceptie onherroepbaar verleden was geworden) welke mij met betrekking tot de politiek zo geheel anders zou oriënteren. Want ook met het wegvallen van dat staatkundig kader, waarvan ik mij reeds zeer spoedig na het uitbreken van de oorlog rekenschap moest geven kon zeer veel van zijn politieke stellingen gehandhaafd.
    Ook wijzigde zich mijn houding niet primair wegens mijn overtuiging - hoewel zij zeer beslissend moest worden - dat datgene wat door mij beschouwd werd als het antwoord op een voor-oorlogse problematiek, geen antwoord meer kon zijn op de problematiek die de na-oorlogse wereld vertegenwoordigde. Deze toch was - om vele redenen - een fundamenteel andere geworden, en behoefde reeds daarom een fundamenteel ander antwoord.
    Ook werd voor mijn gewijzigde houding niet beslissend (wel mede-bepalend) dat een nederlaag moet aanvaard als de uitspraak der ultima ratio (dit toch wordt door Gomperz,


438





















volgende bladzijde

aangemaakt: 17-08-2008 Copyright © 2010 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 13-10-2010