lijst van werken
vorige bladzijde



Wanneer het overtuigd is, dat die nieuwe orde in­derdaad een goede orde is. Doch daarvan zijn juist zij die van ,,aanpassen” spreken en het volk tot ,,aanpassen” willen overhalen, niét overtuigd. Voor hen is ,,aanpassen” een nood-gedwongen compromis, in de overtuiging, dat het ,,goede” áchter hen ligt en vóór hen een niet meer te bezweren rámp. Men moet velerlei offers eischen, terwijl men in de onmogelijkheid verkeert deze offers overtuigd te verdedigen als zijnde in het belang en in dienst van een goede zaak. Het gevolg van die offers is dus verzet, latent, ondergrondsch en toenemend verzet - verzet tegen de offers, en verzet tegen degenen die van deze offers in feite de oorzaak waren. Zij, die het ,,aanpassen” voorstaan, zullen dit verzet willen sussen, zij het zonder overtui­ging en zonder overredingskracht, en dus ook zonder.... resultaat; maar er zullen ook tallooze anderen zijn (de om vele redenen onwilligen en kwaad-willigen), die dit ver­zet clandestien ondersteunen, uitbuiten, aanwakkeren, en men behoeft niet veel inzicht te hebben in de werkelijk­heid van dit moment om te weten hoezeer dit aanwak­keren en uitbuiten succes kunnen hebben, om te beseffen, dat ,,aanpassen” een volkomen averechtsch resultaat op­levert, nl. wrevel, vervreemding, vijandschap, haat - wachten op het moment, dat dat nieuwe, hoe dan ook, op zijn beurt eraangaat, dat het latent verzet tot erupties van positieven haat kan overgaan.
    En men heeft al zeer weinig inzicht in de verbetenheid, waarmede het oude zich tot het uiterste (en achter duizen­derlei vermommingen) verdedigen zal om zijn greep op het heden niet te verliezen, als men meent, dat bepaalde, in het oog springende goede zijden van het nieuwe het verzet der vroegere leiders tot iets anders dan dit noodlottige ,,aanpassen” zullen bewegen, als men meent, dat bepaalde goede en gewenschte hervormingen het verzet van een massa die nog altijd op een voorbij verleden is in­gesteld en daarin gelóóft, breken zullen. Eerder wenscht de menigte de slechte kanten te aanvaarden van een orde, die zij als goed ondergaat, dan de goede kanten van een orde, die zij niet wil, en die zij niet wil, omdat zij haar niet


4





















volgende bladzijde



aangemaakt: 07-01-2007 Copyright © 2009 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 18-10-2009