In het eerste geval, het geval Troelstra, ziet men het socialisme werkzaam aan de lotsverbetering van het proletariaat binnen een kapitalistische wereld; in het tweede geval, ziet men het socialisme ingesteld op het veroveren van de macht: wachten (doch niet alleen ,,wachten’’!) op den oorlog, welks einde die ontbinding, uitputting en verwarring zou beteekenen welke de socialistische revolutie van een onvervaarde minderheid zou mogelijk maken.

De macht echter over een aldus uitgeput en vernield continent is tevens de onmacht van het dan ,,machtig’’ zijnde socialisme.

Een derde exponent van den socialistischen strijd was o.a. het nationaal-socialisme van Adolf Hitler. Met het communisme had het gemeen, dat het direct en allereerst gericht was op het scheppen van een nieuwe orde d.w.z. de totale vernietiging van het kapitalisme en deszelfs souvereine macht. De vastberaden revolutionnaire wil moest in de gelederen der socialisten onverzwakt gehandhaafd blijven en het eigenlijk doel van den strijd mocht geen oogenblik uit het oog verloren worden. Tusschen het actueele moment en de socialistische toekomst mochten geen vaagheden en twijfels bestaan en den revo­lutionnairen wil verlammen. Daarnaast zag het den klassevijand niet allereerst als klàssevijand, doch als gemeenschapsvijand. Vijand van de volksgemeenschap zijn zij, die een deel van het volk uitbuiten, onderdrukken. Het kapitalisme is niet alleen maar een verraad en een vergrijp aan een klasse, doch een verraad en een vergrijp aan de gemeenschap. De klassevijand is tevens gemeenschapsvijand, maar de gemeenschaps­vijand (en een dier vitale, door geen ,,logische abstracties’’ ongedaan te maken gemeenschappen vormen de verschillende volken) is ook vijand van het socialisme. Het doel is niet enkel, hoe dan ook, het socialisme aan de macht te helpen; het doel is, omwille van die bestaande, gegeven gemeenschap, het socialisme te verwerkelijken; niet de gemeenschap aan het socialisme op te offeren (het offer van een wereldoorlog te eischen b.v.), maar die volksgemeenschap te redden en tegelijk het socialisme te doen zegevieren. Het doel is niet het rechtsherstel aan één klasse, maar over de bestaande gemeen­schap het socialisme te doen zegevieren en heerschen, en dit zonder


86

























aangemaakt: 01-03-2008 Copyright © 2009 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 19-10-2009