revolutionnaire stootkracht van het proletariaat, die revolutionnaire en hartstochtelijke dynamiek van verstand, wil en hart welke voor de verwerkelijking van het meest eigenlijke doel: de socialistische revolutie, onontbeerlijk is. Troelstra echter hoopte, met het ver­werven eener overtuigende lotsverbetering ook de massa te ver­overen en aldus macht te worden: meerderheid, doch hij negeerde te zeer, dat een massa, niet geschoold in een heldere revolutionnaire politieke doctrine, niet voortdurend gestaald door een onver­zoenlijken revolutionnairen wil, een wil die elk bereikt resultaat weet te verachten tot het eenige doel, een souverein socialisme bereikt is, verburgerlijken moest tot een partij naast de andere partijen naarmate het levensniveau van het proletariaat verburger­lijken zou. Te exclusief gesteld op het actueele moment (moedig, strijdvaardig, slagvaardig), sloopte zijn reformisme de waarachtig revolutionnaire dynamiek en liet het omtrent de juistheid van zijn weg naar een socialistische toekomst vele twijfels, velerlei vaagheid bestaan. Reëel, vasthoudend, principieel in zijn opportunisme, ,,binnen zijn methode logisch’’, zou Gorter later zeggen, beschikte hij slechts over een zeer betwistbare logica als het het verwerkelijken van de eigenlijke socialistische revolutie betrof. Hij onderhandelde met de kapitalistische wereld, dwong haar successen af met het getal, něet echter door de beschikking over een dreigende revolutionnaire macht, een macht, even onverzoenlijk en gericht als het, ondanks alle compromissen, onverzoenlijke kapitalisme. Deze zaken hadden samen kunnen gaan 1), doch zij gingen al spoedig niet meer samen. En dat kon ook niet, aangezien Troelstra’s ,,logische methode’’ buiten de gegevens der werkelijkheid rekende zoodra hij zich buiten het terrein der dadelijke bereikbaarheden waagde. De feiten echter hebben degenen, die de tactiek eener revolutie dieper doorgrondden en zich schrap zetten tegen een methode, welke den socialistischen strijd, deszelfs revolutionnaire stootkracht, liet leegbloeden aan het veroveren van rechten zonder de heerschappij van het socialisme een stap naderbij te brengen, reeds lang in het gelijk gesteld. Ook Hitler heeft het gevaar van den parlementairen


1) vlg pg. 98-l00.


84

























aangemaakt: 01-03-2008 Copyright © 2009 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 19-10-2009