staan in een levend en bezield nationaal bewustzijn. Het staats­bewustzijn, zoozeer en zoo fataal gedurende het demoliberale tijdperk ondermijnd, kreeg in Mussolini wederom helder, oorspronkelijk en dynamisch gestalte; het nationaal bewustzijn, de diepe realiteit van een volk, kreeg gestalte, glorieus en ontembaar, in het nationaal-socialisme van Adolf Hitler. — En daarnaast ontdoet het fascisme (en zoo ook het nationaal-socialisme) den arbeider van de vele ideo­logische hersenschimmen (omtrent den mensch en het leven) en derzelver al te schoone toekomstdroomen, waarin het socialisme hem gevangen hield. Het plaatst hem terug in de realiteit, de nu eenmaal harde realiteit van het leven, die deze is: dat een rechtsorde slechts tot stand kan komen door de hoogste en voortdurende inspanningen der edelsten en meest toegewijden, dat zij daarnaast berust, niet op de gelijkheid, maar op de diepe ongelijkheid van menschen en volken; en dat ook een rechtsorde, eindelijk tot stand gebracht, dank zij den voortdurenden heldenmoed en offervaardigheid der besten van een volk, geen eeuwig Arcadië beteekent waarin gelijkheid, vrijheid en broederschap heerschen, geen eindelijke zegepraal dus over den doem dezer aarde, maar steeds strijd d.i. telkens opnieuw weer den inzet van onze geheele persoonlijkheid zal eischen. Fascisme en nationaal-socialisme leeren den mensch weer, dat de vervulling van dit leven niet gelegen is in de vruchten van, maar in de liefde voor de (velerlei) plichten van zijn staat. Deze liefde is de zin, de vrede en de schoon­heid van dit leven. Maar als elke andere liefde is ook deze liefde het tegendeel van een idylle.

Beschouwt men het socialisme als een historische winst, een voor­uitgang (,,van geestelijken aard en daarom zoo belangrijk’’), het nationaal-socialisme, en evenzoo het fascisme, kan ik slechts beschouwen als een verder, gezuiverder, completer, realistischer uit­bouw van het altijd te eenzijdig, te ,,idealistisch’’ gebleven socialisme.

Socialisme is ethiek, die in klassebewustzijn en al te schoone toe­komstdroomen is blijven steken; fascisme is ethiek, die, eenzelfden oorsprong hebbend als het socialisme in zooverre beide het protest zijn van ,,la communauté la plus sacrifiée’’, tot staatsbewustzijn is uitgegroeid en tot een viriel realiteitsbewustzijn is teruggekeerd, en


81

Nieuw Politiek Bewustzijn 6

























aangemaakt: 01-03-2008 Copyright © 2009 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 19-10-2009