en niet allereerst van politieke staten, van staten die hun bestaan niet allereerst ontleenen aan het politieke machtsspel van derden, maar aan de vitale rechten, de levensrechten der verschillende volken.

Het onrecht, waarop ik zinspeelde, werd gepleegd aan het volk der Nederlanden, aan het Dietsche volk. Het is een ongehoord, een nog altijd verbijsterend feit, dat een volk als het Dietsche en met een historie als de Dietsche, over drie staten ligt uiteengescheurd t. w. Nederland, België en Frankrijk, alleen omdat een Fransch en een Engelsch imperialisme dit voor hun politiek spel voordeeliger oordeelden en door hun macht hun wil als ,,recht’’ konden opleggen. Niet slechts ons eigen waardigheidsgevoel, maar het waardigheidsgevoel van het Europeesche continent dient tegen de schande van deze knechtschap te protesteeren — met den onbuigbaren wil een onrecht te niet te doen, dat ons tot den Balkan van het Westen heeft gemaakt.

Nationaal denken is Dietsch denken; het is, met een uiterste strijdbaarheid van geest en wil gericht staan op de verwerkelijking van Dietschland’s volledige eenwording. Willen wij daadwerkelijk nationaal leven, op het niveau wederom van onze Dietsche historie — en dit is harde noodzaak — dan moeten wij reeds heden de Dietsche eenheid voorbereiden. — Inderdaad, Europeesch denken ont­komt niet aan den plicht van rechtsherstel aan het Dietsche volk der Nederlanden maar dit rechtsherstel is allereerst een kwestie van zčlf dit rechtsherstel willen. — Dat wij dit mňeten willen, daarover aanstonds uitvoeriger.

De eenheid der Nederlanden — hoe glorieus ook, en glorieuser nog na een zoo langdurige staatkundige verscheurdheid — de Dietsche eenheid op staatkundig gebied is echter niets en van geen waarde als zij niet terzelfder tijd gepaard gaat met orde en recht op sociaal gebied, als de staatkundige opbouw niet een sociale herbouw impliceert. Een uiterlijk hereenigd doch inwendig verdeeld volk is een fictieve grootheid, en recht doen — staatkundig — aan


66

























aangemaakt: 01-03-2008 Copyright © 2009 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 19-10-2009