vorige bladzijde uitgesproken hang om niets tusschen hem en zijn vet, veilig en rustig bestaan te laten dringen, schijnt de Hollander typisch ,,vrijheidslievend!” — En aangezien wij dit weer grif, dus zònder critiek, dus afgezien van de naargeestige werkelijkheid die dit woord thans dekt, als een goede eigenschap hebben aanvaard, — zoo hebben wij ook weldra geconcludeerd dat een andere typische deugd van den Hollander zijn vrijheidsliefde is.
    Maar ook hier weer: geeft men zich één oogenblik rekenschap van hetgeen vrijheidsliefde daadwerkelijk is, dan begrijpt men niet alleen dat deze zich totaal anders manifesteert, èn in haar wezen èn in haar voorkomen geen snars met onzen tegenwoordigen ,,vrijheidszin” uitstaande heeft, maar dan begrijpt men eveneens dat we met dit ,,baasje blijven” weer met een doodgewonen trek van het liberale burgertje te doen hebben. Waarachtige vrijheidsliefde is heusch niet zoo’n satisfait iets als men thans gaarne suggereert. Waarachtige vrijheidsliefde is wil tot héérschen: heerscherswil. Zij is geen onafhankelijkheidsdrang, maar zelfstandigheidsdrang: de wil een eigen, sterke zelfstandigheid te zijn; zij is wil tot orde; eigen orde; geen beginsel van bandeloosheid, maar (integendeel) een tucht-beginsel. Zij is het worstelen om de hoogste uitdrukking van zijn wezen, om zijn volstandigheid, zijn zelfperfectie, zijn zelf-bevestiging. Zij is dus eenerzijds de strijd tegen de destructieve machten die deze zelfbevestiging bedreigen, en anderzijds: wil tot orde, het zich onderwerpen aan de wetten van dat ordenend beginsel waardoor de mensch zich als mensch in zijn volstandigheid kan oprichten.

    Wil men een omschrijving van onze parodie van vrijheidsliefde ? Ziehier: ,,The great interest of the United Provinces is trade. They make neither warr nor peace, contract noe allyance, enter into noe leagues or associations, but as they can thereby promote this end.1)

    En wil men beseffen, hoe waarachtige vrijheidsliefde zich kan manifesteeren? Ziehier wat Motley schreef: ,,Uit dat hand-breede volgende bladzijde


1) Geciteerd door Prof. Dr. A. A. v. Schelven: Volkseenheid.


20

























aangemaakt: 01-03-2008 Copyright © 2009 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 04-01-2013