in een negatief verschijnsel: een afweerfront: het afweerfront van al degenen die de persoonlijke en geestelijke vrijheid bedreigd voelen en die voor het overige weinig meer te bieden hebben dan onwerkelijke anti-vitale orde-constructies, of juister nog: orde­suggesties.

Want toen, na al de woelingen en worstelingen van een dynastiek, mercantiel of imperialistisch nationalisme waarbij het volk van geen tel was, het volksche nationalisme in Europa zijn intree deed en de vertegenwoordigers der geestelijke vrijheid dit slechts vermoch­ten te zien als den opstand der horden, de rancune der have-nots, het laarzengestamp van geestelijk impotenten, een imperialistische verdwazing van lieden die zonder wérkelijke grootheid moesten uitkomen, poneerde het cultuur-front der geestelijke vrijheid de contra-idee: EUROPA, het volksche nationalisme daarmee weg­hoonend als ,,kleinstaterij’’ en een horribel anachronisme. Maar deze ,,goede Europeanen’’ beseften niet eens, dat in hun (zg.) Europeesch bewustzijn, dat een humanistisch getint cosmopo­litisme vooropstelde, Europa als Europa reeds lang was uitgewischt; nog minder beseften zij, deze ,,goede Europeanen’’; dat het Europa, dat zij wilden verdedigen tegen en boven het volksche nationalisme, op het punt stond aan alle zijden besprongen te worden door buiten-Europeesche, Europa-vreemde en Europa-vijandige machten. Zelfs de mogelijkheid daarvan werd niet overwogen. Zij meenden zich, met hun humanisme en geestelijke vrijheid op weg naar een hoogtepunt der Europeesche cultuur (waaruit een bot nationalisme hen weer kwam wegrukken), maar dat diezelfde Europeesche beschaving reeds onrustbarend in haar dragende fundamenten, haar socialen onderbouw, haar staatsbouw, haar zedelijke en geestelijke krachten was ondermijnd en elk oogenblik structureel en dan vanzelf ook cultureel kon ineenstorten, het deed deze ,,goede Europeanen’’, als zulks tot hen doordrong, enkel hopen en ver­trouwen dat de wereld spoedig verstandig zou worden en humaan, en humanistisch, herrijzen zou.

Neen, er was bij hen, bij deze ,,vorigen’’, deze late behoeders


11
























aangemaakt: 24-03-2008 Copyright © 2009 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 18-10-2009